บัญชีคาร์บอนคืออะไร?
บัญชีคาร์บอน คือการรวบรวมข้อมูลกิจกรรมขององค์กรที่ทำให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก แล้วคำนวณออกมาเป็นหน่วย CO₂e หรือ tCO₂e เพื่อให้รู้ปริมาณการปล่อยรวมและแหล่งปล่อยหลักขององค์กร
ถ้าพูดในภาษางานองค์กร บัญชีคาร์บอนมักเชื่อมกับคำว่า Carbon Footprint for Organization (CFO) หรือ GHG Inventory ซึ่งเป็นข้อมูลฐานสำหรับรายงานคาร์บอนขององค์กร
การจัดทำบัญชีคาร์บอนไม่ใช่แค่การกรอกตัวเลข แต่คือการจัดระบบข้อมูลว่าองค์กรใช้ไฟฟ้า เชื้อเพลิง ขนส่ง ของเสีย หรือกิจกรรมอื่น ๆ เท่าไร และข้อมูลเหล่านั้นมีหลักฐานตรวจสอบย้อนกลับได้หรือไม่
บัญชีคาร์บอนต่างจาก CFO อย่างไร?
บัญชีคาร์บอนคือฐานข้อมูลและวิธีจัดเก็บข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ส่วน CFO คือการประเมินและรายงานคาร์บอนฟุตพริ้นท์ระดับองค์กรตามขอบเขตและมาตรฐานที่กำหนด เช่น แนวทาง TGO หรือ ISO 14064-1
ในทางปฏิบัติ องค์กรที่ต้องทำ CFO ต้องมีบัญชีคาร์บอนที่ดีพอ เพราะหากข้อมูลต้นทางไม่ครบ รายงาน CFO ก็มีความเสี่ยงทั้งเรื่องความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ และการทวนสอบ
ต้องเตรียมข้อมูลอะไรบ้าง?
เช่น ใบแจ้งค่าไฟฟ้ารายเดือน ข้อมูลมิเตอร์ หรือข้อมูลพลังงานที่ใช้ในสำนักงาน โรงงาน และสาขา
เช่น Diesel, Gasoline, LPG, NG รวมถึงข้อมูลการใช้น้ำมันของรถองค์กร รถขนส่ง หรือเครื่องจักร
ข้อมูลการเติมสารทำความเย็น การรั่วไหล ของเสีย น้ำเสีย และวิธีจัดการปลายทางที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลระยะทาง น้ำหนักสินค้า รูปแบบขนส่ง การเดินทางเพื่อธุรกิจ หรือกิจกรรม Scope 3 ที่มีนัยสำคัญ
เริ่มจัดทำบัญชีคาร์บอนอย่างไร?
ระบุพื้นที่ สาขา บริษัทในกลุ่ม และช่วงเวลาที่ต้องการประเมิน เช่น ปีปฏิทินหรือปีงบประมาณ
แยกข้อมูลตามฝ่ายที่รับผิดชอบ เช่น บัญชี วิศวกรรม ผลิต จัดซื้อ HR คลังสินค้า และขนส่ง
เก็บใบแจ้งหนี้ log sheet meter record หรือเอกสารที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ ไม่ใช่แค่ตัวเลขสรุป
เลือก emission factor ที่เหมาะสม แปลงข้อมูลเป็น tCO₂e และตรวจว่าผลลัพธ์สอดคล้องกับกิจกรรมจริงหรือไม่
ควรใช้ที่ปรึกษาเมื่อไหร่?
ถ้าองค์กรต้องใช้ข้อมูลเพื่อส่งลูกค้า บริษัทแม่ รายงาน ESG หรือเตรียมขอการรับรอง การมีที่ปรึกษา CFO จะช่วยกำหนดขอบเขต เลือกข้อมูลที่ควรเก็บ ตรวจหลักฐาน และลดความเสี่ยงจากข้อมูลตกหล่นได้มากขึ้น
ACCARBON ช่วยองค์กรเริ่มจากการจัดระบบข้อมูลพื้นฐานไปจนถึงการทำรายงาน CFO และสนับสนุนการทวนสอบตามขอบเขตงานที่เหมาะสม
สรุป
การจัดทำบัญชีคาร์บอนคือจุดเริ่มต้นของงานคาร์บอนที่น่าเชื่อถือ หากองค์กรมีข้อมูลที่เป็นระบบ จะต่อยอดไปสู่ CFO, ESG, การตอบคู่ค้า และแผนลดคาร์บอนได้ง่ายขึ้น